Labels

Thứ Tư, 20 tháng 1, 2016

Những thiết đặt cho người mới sử dụng Ubuntu


Ngày nay những chiếc máy tính đã không còn quá xa lạ với chúng ta. Chúng ta có thể dễ dàng mua nó ở bất cứ đâu. Tuy nhiên để làm việc được với máy tính chúng ta cần phải có hệ điều hành. Nếu như bạn cần một hệ điều hành sử dụng thì chúng ta có windows của Microsoft. Tuy nhiên với người sử dụng Việt Nam thì bỏ tiền ra mua bản quyên hệ điều hành là một việc khá khó. Thời điểm hiện tại chúng ta đang vi phạm bản quyền rất nhiều và nếu như trong thời gian sắp tới vần đề bản quyền không giải quyết triệt để thì đất nước khó gia nhập thương mại quốc tế. Và việc sử dụng một hệ điều hành miễn phí, ổn định là một lựa chọn sáng suốt. Nó giúp chúng ta tiết kiệm chi phí rất nhiều, không lo nhiễm mã độc virus và còn nhiều lợi ích hơn nữa. Đó chính là lý do tôi viết bài những thiết đặt cơ bản cho người mới sử dụng Ubuntu. Bài viết được người thực hiện hệ điều hành Ubuntu 14.04 Long Tern Support trên chiếc máy tính Acer.

 Trước khi bắt đầu bài viết tôi phải thừa nhận là hệ điều hành này hơi khó dùng hơn windows. Nó không quá màu mè và dễ sử dụng như windows. Tôi có cảm giác khi chuyển qua hệ điều hành này giống như bạn chuyển từ một vùng đất màu mỡ phì nhiêu qua một vùng đất bạc màu. Mọi thứ không long lanh như windows... Nhưng đó chỉ là giao diện bề ngoài. Bạn không nên quá quan trọng. Hãy học cách sử dụng Ubuntu, bạn sẽ được mọi người nhìn bằng một con mắt khác. Và không vòng vo dài dòng tôi sẽ bắt đầu bài viết.

Việc đầu tiên bạn cần làm là rê chuột vào phía bên trên góc phải màn hình. Click vào phần bánh răng, chọn phần System setting. Một cửa sổ hiện ra cho bạn cài đặt cơ bản. Và đây cũng chính là tiêu điểm bài viết. Chúng ta sẽ đi từng phần.

Personal


Appearance

Ngay tại phần đầu tiên này chúng ta sẽ thiết đặt cho những gì đập vào mắt bạn. Chúng ta có hai thẻ là Look và Behavior. Mỗi phần có một thiết lập riêng.


Bên trái bạn là biểu tượng chiếc máy tính của bạn. Đối diện với nó là những hình nền được nhà sản xuất được cài đặt sẵn. Bạn có thể thay đổi hình nề bằng cách click vào nó. Thiết lập sẽ được hiển thị theo thời gian thực trên biểu tượng máy tính của bạn. Ngay bên dưới tấm hình nền là một dấu“cộng” .Đó chính là phần thay dổi hình nền theo ý thích chúng ta. Bạn có thể tạo ra một tấm hình tùy ý hoặc đơn giản là tải ngay trên Internet về và sau đó cài đặt làm hình nền máy
tính.


Chúng ta có nhựng thiết đặt phụ như chọn một màu nền và cân chỉnh hình ảnh như Tile hay Zoom. Bạn có thể tùy chọn theo ý thích. Bên dưới dấu cộng là phần điều chỉnh hình ảnh, khung nền cũng như tạo ra cái nhìn ma quái. Bạn có thể chọn Radiance hay Hight Contrast nhưng theo tôi bạn vẫn nên để mặc định.

Cuối cùng là bạn cần điều hỉnh thanh Luncher sao cho không chiếm quá nhiều điện tích màn hình cũng như không quá nhỏ so với mắt của bạn. Như vậy là chúng ta xong phần thẻ Look. Giờ chúng ta sẽ chuyển sang thẻ Behavior.


Behavior

Chúng ta có một cái công tắc On/ Off. Nếu bạn gạt nó thành on thì thanh luncher sẽ biến mất. Chỉ khi nào bạn rê chuột vào nơi chứa nó thì nó sẽ hiển thị. Theo tôi tùy chỉnh này khá bất tiện và bạn không nên chuyển thành on.



Bên dưới là phần tùy chỉnh cho thanh on bạn vừa khởi động. Một thanh hiển thị để bạn biểu thị độ nhạy bén của nó. Nếu bạn chọn phần left thì thanh trượt đó sẻ thể hiện độ nhạy bén khi bạn rệ chuột vào thanh Luncher. Còn nếu chọn phần Top left corner bạn sẽ nhận được một độ nhạy gần như không có.

Bạn có hai dấu thích phía dưới. Nếu tích vào enble workspace thì một biểu tượng trên thanh luncher mới xuất hiện. Icon này giúp bạn chi màn hình thành bốn phần và mỗi phần đễ thực hiện một công việc. Dấu tích còn lại gần như không có ích gì cho bạn. Cuối cùng bạn có 1 công tắc giúp bạn phục hồi cài đặt chon phần Behavior về mặc định.


Brightness and Lock

Ngay khi vừa mới click vào thiết đặt này bạn có một thanh trượt. Nó giúp bạn điều chỉnh độ sáng màn hình. Nếu kéo thanh trượt này về phía bên phải bạn được một màn hình hiển thị rực rỡ nhưng đổi lại máy tính sẽ tiêu hao nhiều năng lượng hơn.

Bạn có một tùy chọn khá hữu ích giúp bạn tiết kiệm năng lượng cho máy tính của mình. Đó chính là Dim screen to save power. Nếu như bạn không chạm vào bất cứ phần cứng nào của máy thì màn hình tự động giảm độ sáng nhằm tiết kiệm năng lượng.



Nếu như bạn là người hay giải trí như xem phim thì bạn nhất thiết phải tùy chỉnh phần “ Turn screen off when innactive for”. Hãy đặt chế độ never để máy tính không ao giờ khóa mật khẩu.

Bên dưới là phần Lock. Thiết đặt này giúp bạn bảo vệ máy tính khỏi sự xâm nhập người khác. Hãy gặt công tắc thành on và điều chỉnh thời gian khóa màn hình trong phần “lock screen after”.

Bạn là người thường xuyên bận rôn công việc. Bạn thường xuyên cho máy tính nghỉ ngơi bằng cách đặt chế độ ngủ (Suspend). Khởi động máy tính là một hành động lãng phí thời gian, nhưng khi khởi động từ chế độ ngủ máy tính yêu cầu bạn nhập mật khẩu. Hãy yên tâm, bạn sẽ không còn vướng bận đến password nữa. Bỏ tích trong phần “Require my passwork when walking frome suspend” để loại bỏ mật khẩu từ chế độ ngủ.

Language Support

Đây chỉ là phần hỗ trợ ngôn ngữ. khi click vào hệ thống sẽ kiểm tra các bạn cập nhật ngôn ngữ. Những thay đổi của bạn sẽ hiển thị cho lần đăng nhập tiếp theo của bạn. Nó sẽ hiển thị ngày tháng tiền tê cho bạn thấy. Nói chung phần này không có gì đáng viết.


Online Account

Đây là phần để các bạn thiết đặt các tài khoản trược tuyến. Được phân ra từng danh mục cụ thể để bạn dễ làm việc. Nếu bạn là người thường xuyên sử dụng các dịch vụ của Google như Google dos hay xem Youtube thì có Google driver search plugin. Cỏn nếu nghiên về hình ảnh thì có Photo search plugin... Bạn chỉ cần chọn danh mục cần thiết và đăng nhập tài khoản vào phần Add account. Nói chung phần này dễ nên mình không cần viết nhiều. Bạn hoàn toàn có thể tự tìm hiểu.



Security and Privacy

Securyti

Tại đây bạn có 2 tùy chọn. Thức dậy từ chế độ ngủ. Nếu bạn đánh dấu tích thì khi khởi động từ chế độ ngủ bạn phải nhập mật khẩu để mở khóa máy tính. Tùy chọn thứ 2 nếu như bạn tích vào yêu cầu đặt thời gian được hiện ra. Đây là tính năng trở về từ màn hình trống. Tuy nhiên khi thử nghiệm thì tôi thấy tính năng này này không hoạt động.

File And Application

Đây chính là tính năng nhằm nâng cao bảo mật cho bạn. Những dử liệu mà bạn sử dụng gần đây có thể tìm thấy trên Dash home. Và nếu muốn bạn có thể đặt giới hạn cho những người khác nếu sử dụng máy tính của bạn. Gạt công tắc thành on để bật tính năng này. Khi đó trong phần include sẽ cho bạn đặt ra giới hạn vào những folder không hiển thị. Exclude cho bạn loại trừ những ứng dụng không tìm thấy. Bên dưới là phần thêm hoặc bớt Folder và Application. Hãy tùy chỉnh theo ý thích của bạn.


 
Search

Phần này chỉ là tính năng tìm kiếm online trong Dah Home. Nếu như bật tính năng này khi tìm kiếm trong Dash Home nó sẽ tìm kiếm cả những gì liên quan từ internet cho bạn.

Diagnostics

Đây là một thông báo dành riêng cho bạn: Tất cả những thông tin mà họ thu thập sẽ dành cho nhà phát triển để cải thiện trải nhiệm người dùng. Tuy nhiên Canonical cũng trấn an bạn rằng những thông tin này vẫn được bảo mật theo chính sách của họ.

Trong đó bạn có quyền lợi như sau.
--- Gửi báo cáo về lổi sản phẩm cho Canonical
--- Gửi những ý tưởng phát triển cho Canonical
Để sử dụng hai tính năng này bạn cần đánh dấu tích




Text Entry

Khi mới bắt dầu sử dụng máy tính việc bạn cần làm là làm thế nào để gõ được tiếng Việt. Nếu bạn mới sử dũng Ubuntu thì khá khó khăn. Nếu trên windows thì bạn dễ dàng tìm thấy phần mềm unikey của tác giả Phạm Kim Long. Nhưng với việc sử dụng phần mềm từ nhiều nguồn khác nhau sẽ khiến bạn gặp nhiều mối nguy hiểm. Thấu hiểu điều điều đó Canonical tạo ra một chợ ứng dụng riêng biệt được gọi là “Ubuntu Software Center”. Việc sử dụng ứng dụng chính hãng giúp bạn loại bỏ nguy cơ nhiễm mã độc cũng như virus. Và việc cài đặt trình gõ tiếng Việt cũng từ chợ ứng dụng này.

Bạn click vào biểu tượng Ubuntu Software Center trên thanh Luncher và nhập từ khóa “Vietnammese Input Method Engine for Ibus using Unikey Engine”. Trình tìm kiếm sẽ hiển thị tên phần mềm cho bạn và bạn chỉ cần nhấn Install để cài đặt. Việc cài đặt từ kho ứng dụng chính hãng yêu cầu bạn phải nhập mật khẩu xác nhận bạn chính là chủ nhân của máy tính.



Tuy nhiên trình tìm kiếm này đôi lúc không thông minh. Có thể bạn nhập đúng từ khóa nhưng phần mềm vẫn không hiển thị và tôi đã từng gặp trường hợp này mấy lần với unikey. Giải pháp tiếp theo là cài đặt từ những dòng lệnh. Bạn nhấn tổ hợp phím Ctrl + Alt + T để khởi dộng Terminal.

Cài đặt phần mềm từ dòng lệnh là công việc khá khó khăn. Nó yêu cầu bạn phải có mã lệnh, mà muốn có mã lệnh bạn phải dịch từ mã nguồn. Đây là công việc khá phức tạp chỉ dành cho những người thích vọc vạch. Tuy nhiên với sự chia sẻ rộng rãi thì việc tìm kiếm mã lệnh là không khó.

Bạn tiến hành nhập từng dòng lệnh sau vào cửa sổ Terminal. Có thể copy và paste cho tiết kiệm thời gian.
sudo add-apt-repository ppa:ubuntu-vn/ppa
sudo apt-get update
sudo apt-get install ibus-unikey
ibus restart
Khi đã thực hiện xong những dòng lệnh ta bắt đầu tiến hành cài đặt trình gõ tiếng Việt.
Bạn vào system setting. Click vào Text Entry. Click vào dấu cộng nhập từ khóa unikey. Lúc này Vietnammese (Unikey sẽ xuất hiện). Nhấn Add nó, như vậy bạn đã hoàn thành phần cài đặt gõ tiếng Việt.


Bây giờ trình gõ chữ V đã hiển thị lên phía bên trên màn hình. Nhấp vào nó và chọn kiểu gõ mà bạn sử dụng.
Ngoài ra bạn có thể mở rộng tính năng trong phần Text Entry bằng cách tạo tím tắt ngay bên phải giao diện.

Hardware

Mouse and Touchpad

Đây là phần thiết chỉnh cho con chuột của bạn. Primary button là phần thay thế cho con chuột bên phải. Thường thì chúng ta nhần chuột phải thì bây giờ nếu bạn chọn left thì chuột bên trái sẽ đảm nhiệm chức năng của chuột phải. Đây là phần hơi khó làm quen nên cũng không cần thay đổi.

Double - click là phần điều chỉnh độ nhạy của hai cú bấm chuột. Nó phụ thuộc vào phần primary button.

Mouse

Pointer speed là phần điều chỉnh tốc độ nhanh nhạy của chuột. Hãy kéo về bên phải nếu bạn cần độ nhanh nhạy cao, và kéo về bên trái nếu bạn cần ngược lại.

Touchpad

Phần này cũng giống y chang như  phần Mouse. Không có gì để viết nhưng nếu bạn muốn nó hoạt động thì phải gạt cần "On" ở phía bên phải.

Cuối cùng là chúng ta có 4 dấu tích. Nó có liên kết với touchpad.

Disable while typing:Vô hiệu hóa khi gõ bàn phím. Trongkhi bạn gõ bàn phím thì touchpad không thiể thực hiện

Two figer Scroll: Chức năng này giúp bạn cuôn hai ngón tay với touchpad. Trong trường hợp nếu bạn không có chuột thì đây là chức năng rất cần thiết khi đọc một bài báo dài.

Power

Đây là phần điều chỉnh nguồn điện thiết bị.

Bạn có hai phần là on battery power và when plugger in. Tiếp theo đó chúng ta có những phần lựa chọn.

Chế độ ngủ không hoạt động khi: Bạn sẽ đặt thời gian cho hai phần.

Khi nguồn điện xuống mức thấp nhất: Bạn chỉ có 1 lựa chọn duy nhất là máy tự tắt. Còn chế độ Hibernate của windows bạn phải can thiệp sâu vào hệ thống. Hiện tại tôi chưa tìm ra cách nào kích hoạt tính năng này trên ubuntu. Tuy nhiên chế độ suspend cũng tương đương với hiernate.

khi tôi gập laptop lại: Bạn nên đặt chế độ ngủ cho cả hai phần. Nó giúp bạn tiết kiệm thời gian nếu như quên đặt chế độ ngủ.

Hiển thị trạng thái nguồn trên menu bar: Bạn có thể đặt present hay lúc đang cắm sạc và sử dụng. Hoặc có thể là không hiển thị gì hết với chế độ never.

1 nhận xét:

Thức Lê nói...

tuyệt vời cho người mới bắt đầu, thanks a lot :))

Đăng nhận xét